Blog Details

Rinolit nədir?

Rinolit – burun boşluğunda yerləşən yad cismin ətrafında duzların yığılması nəticəsində yaranan minerallaşmış kütlədir. Rinolit 1/10,000 nisbətində və daha az əhali içərisində görülür . Hər yaş qrupunda görülə bilər. Qadınlarda və uşaqlarda kişilərə nisbətən daha çox rast gəlinir.

Növləri

Rinolitlər – endogen və ya ekzogen ola bilər.
– Uşaqlarda ümumiyyətlə ekzogen mənşəli – meyvə toxumları, muncuqlar, düymələr, çınqıllar və tampon qalıqları kimi
– Nadir hallarda endogen mənşəli – dişlər, sekvestrum, quru qan və sümük parçaları halında olur.

Lokalizasiyası

Rinolitlər lokalizasiyasına görə
– Maksilyar antrumda olanlara maksilyar antropolit deyilir.
– Burun boşluğunda olanlar rinolit adlanır.
– Maksilyar antrum və burun boşluğuna daxil olan kütlələrə antrorinolit deyilir.

Rinolitiyaz adətən birtərəfli olur. Bu, adətən, burun boşluğunun döşəməsində, maksilyar sinusun və aşağı konxanın arasında  habelə aşağı konxa  və septum arasında  yerləşir. Ümumiyyətlə, qara, qəhvəyi və ya tünd yaşıl rəngdədir. Onların ölçüləri bir neçə millimetrdən bir neçə santimetrə  qədər dəyişə bilər. Onlar adətən ağırdırlar, bəzən isə kövrək  ola bilər. Ümumiyyətlə  ətrafı ödematöz qranulyasiya toxuması və axıntı ilə əhatə olunur. Rinolit mineralizasiya ilə ölçüsünü artıraraq burun boşluğunu doldurur və qonşu strukturları eroziya edə bilər .

Nəticədə  burun selikli qişasını destruksiya edərək sümük  və qığırdaq itkisinə səbəb ola bilər. Destruksiya  daha çox burun çəpəri  və maksiller sinusun medial divarında,  nadir hallarda isə  sərt damağın perforasiya ilə  nasal-oral fistulda  inkişaf edə bilər .

Diaqnostika

– Ön rinoskopiya
– Rigid burun endoskopiyası
– Radioloji görüntüləmə

Bundan əlavə, sərt burun endoskopiyası rinolitiyazın diaqnozu və müalicəsində əhəmiyyətli rol oynayır. Rinolitlərin differensial diaqnozunda kalsifikasiya olunmuş poliplər, granülomalar, qeyri-şəffaf xarici cismlər, osteoma, burun glioma, lokal osteomyelit sekesteri, enxondroma, hemangioma, dermoid şiş nəzərə alınmalıdır.

Kompyuter tomoqrafiyada rinolitlər tipik olaraq yüksək sıxlıqlı homogen lezyonlar kimi müşahidə olunur. Lezyonun mərkəzi hissəsində üzvi maddələr olan hallarda hipodensiya müşahidə edilə bilər.

Müalicə

 Dünya praktikasında rinolitləri lazerlə destruksiyası tətbiq edilməyib. Mən öz praktikamda bir ildən artıqdır ki , bu üsuldan istifadə edirəm. Rinolit diaqnozu ilə müraciət edən xəstələrimi ümumi anesteziya altında endoskopun nəzarəti və lazer köməyi ilə rinolitləri parçalayaraq xaric edirəm.

Bu üsulla həm ətraf toxumalar daha az zərər görür, həm də postop qanaxma riski olmur.

Mən öz həmkarlarıma da bu metodu məsləhət görürəm.